Ekonomik krizler, Avrupa'da ulus devletleri tehdit ettiğinde, sağ partiler demokrasinin darbe alması pahasına milliyetçi propagandalarla oy kazanmaya bakarlar. İsviçre'deki durum da bundan farklı bir şey değil. Minârelerin asırlarca Müslüman hâkimiyetinin göklere yükselen sembolü olduğu düşünülürse, Avrupalılar minâreden ürkmekte haksız sayılmaz. Bu gibi meselelerin ileride yaşanmaması için Müslümanların da kendilerine verilen saldırgan imajı silmeye çalışmaları uygun olacaktır.

***

Minâre, Arapça menâre kelimesinden gelir. Nur (ışık) yeri demektir.

Fatih Sultan Mehmet tarafından 1478'de yaptırılan ve Osmanlı Devleti'nin 380 yıl idare merkezi ve resmi ikametgahı olarak kullandığı Topkapı Sarayı Müzesi'ndeki eserlerin muhafaza altına alındığı bazı depoların kapıları açıldı.

Tek binadan oluşmayan yapılar topluluğu olan Topkapı Sarayı'nın 80 bine yakın koleksiyonu, sarayın daha çok güzergah dahilinde olmayan değişik yapılarındaki 50 depoda muhafaza ediliyor. Müzede, çini ve Japon porselenleri, hazine, saray işlemeleri, padişah elbiseleri, kaftanlar, kıymetli örtüler, arabalar gibi her eser topluluğunun ayrı bir deposu bulunuyor.

“Birinci Dünya Savaşı öncesinde İngiltere’ye iki savaş gemisi ısmarladık. Amacımız donanmamızın gücünü arttırmaktı. Ücretini nakit ödedik. Fakat İngiltere, Birinci Dünya Savaşı’nda kendi tarafını tutmadığımız için parasını ödediğimiz savaş gemilerini gaspetti.

Tabir caizse, paramızın üzerine yattı.
Olayın hikâyesi kısaca şöyle: 1903 yılında İngiltere’ye Osmanlı Deniz Kuvvetleri konusunda bilgi veren Kraliyet Armadası Birinci Lordu Earl Selbourne, Osmanlı Donanması için aynen şu cümleyi kullanıyordu:
“Günümüzde bir Osmanlı donanmasından söz etmek mümkün değildir.”

Hayatımız dramatik sahnelerle dolu. Bunlar daha çok yıkıma dönük. Kendimizle başlayıp kendimiz olmayan, olamayan bir hayata geçişteki zorluklar, çatışmalar bitmediği gibi bundan böyle de bitmeyecek. Millet olarak tuhaf bir döngüdeyiz. Bu, kimi zaman bizim irademiz ve dahlimiz ile olurken, kimi zaman da bizi aşan bir durum söz konusu oluyor.

Her ruh kendi akarında sağlıklıdır, mutludur ve huzurludur. Ruhların acı çekmesi, doğası dışındaki bir durumdan kaynaklanıyor. Bir şey aslından bir başka şeye dönüşürse huzursuz olur. Bizden öncekiler, biz ve bizden sonrakiler arasında büyük uçurumlar bulunuyor. Bunu, kimi zaman modern hayatla, ya da değişen zaman ile ilişkilendiriyoruz.

Kütüphanenin ilim ve kültür hayatındaki önemini mürekkep yalamış herkes az buçuk takdir eder. Aslında kültür ve medeniyeti günışığına çıkaran yazıdır, kitaptır, kütüphanedir. Bizim açımızdan konuyu ele alınca iş ayrı bir ciddiyet arz eder; çünkü son bin yıllık medeniyetimiz kitaba, ilmihale dayanır. Bunun için hayatımızda diğer milletlere göre kitabın, kütüphanenin yeri farklı olmalıdır; ama nerde!..
Bizde önceleri zenginler, Köprülü, Koca Ragıp Paşa gibi hizmet adamları hizmet telakki edip kütüphane kurarlardı.