KOSGEB (Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı), Türkiye’de KOBİ’lere ve girişimcilere yönelik en kapsamlı devlet destek programlarını yürüten kurumdur. Hibe, faizsiz kredi, eğitim ve danışmanlık destekleriyle yeni işletme kurmak isteyenlerden mevcut işletmesini büyütmek isteyenlere kadar geniş bir yelpazede destek sağlar.
Bu kapsamlı rehberde KOSGEB’in sunduğu tüm destek programlarını, başvuru şartlarını, hibe tutarlarını, başvuru süreçlerini ve onay alma ipuçlarını detaylı şekilde açıklıyoruz.
İçindekiler
KOSGEB Nedir ve Kimler Başvurabilir?
KOSGEB, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’na bağlı olarak çalışan bir kurumdur. Temel amacı KOBİ’lerin rekabet gücünü artırmak, girişimciliği desteklemek ve istihdamı geliştirmektir.
KOBİ Tanımı
| İşletme Ölçeği | Çalışan Sayısı | Yıllık Net Satış Hasılatı |
|---|---|---|
| Mikro işletme | 1-9 | 10 milyon TL’ye kadar |
| Küçük işletme | 10-49 | 100 milyon TL’ye kadar |
| Orta ölçekli işletme | 50-249 | 500 milyon TL’ye kadar |
Kimler başvurabilir?
- KOSGEB veri tabanına kayıtlı KOBİ’ler
- Yeni işletme kurmak isteyen girişimciler
- Esnaf ve sanatkarlar
- Kooperatifler
1. Girişimcilik Destek Programı
Yeni iş kurmak isteyenler için en popüler KOSGEB programıdır. İki aşamadan oluşur:
Aşama 1: Uygulamalı Girişimcilik Eğitimi
- Süre: 32 saat (genellikle 4-5 gün)
- İçerik: İş fikri geliştirme, pazar araştırması, mali planlama, pazarlama, hukuki süreçler
- Ücret: Ücretsiz
- Sertifika: Eğitim sonunda KOSGEB Girişimcilik Sertifikası verilir
- Başvuru: kosgeb.gov.tr üzerinden eğitim takvimini takip edin
Aşama 2: Yeni Girişimci Desteği
| Destek Kalemi | Destek Üst Limiti | Destek Oranı |
|---|---|---|
| Kuruluş desteği (hibe) | 50.000 TL | %100 hibe (geri ödemesiz) |
| Performans desteği (hibe) | 100.000 TL | %100 hibe (geri ödemesiz) |
| Makine-teçhizat desteği | 350.000 TL | %100 geri ödemeli (faizsiz kredi) |
| İşletme gideri desteği | 200.000 TL | %60 hibe |
| Sabit yatırım desteği | 200.000 TL | %60 hibe |
| Toplam potansiyel destek | 900.000 TL’ye kadar | – |
Başvuru Şartları
- KOSGEB Uygulamalı Girişimcilik Eğitimi sertifikası
- İşletmenin son 1 yıl içinde kurulmuş olması
- İş planı hazırlanması (KOSGEB formatında)
- İşletmenin KOSGEB veri tabanına kayıtlı olması
- İşletme sahibinin daha önce bu destekten yararlanmamış olması
2. KOBİ Teknolojik Ürün Yatırım (TEKNOYATIRIM) Destek Programı
Teknolojik ürün üreten veya üretmeyi planlayan KOBİ’lere yönelik kapsamlı bir destek programıdır:
| Destek Kalemi | Üst Limit | Destek Oranı |
|---|---|---|
| Makine-teçhizat | 5.000.000 TL | %75’e kadar (geri ödemesiz) |
| Üretim hattı tasarımı | 750.000 TL | %75’e kadar |
| Yazılım giderleri | 1.000.000 TL | %75’e kadar |
| Personel gideri | 750.000 TL | %75’e kadar |
| Toplam | 10.000.000 TL’ye kadar | – |
3. KOBİ ve Girişimci Finansman Desteği (Faizsiz Kredi)
KOSGEB, KOBİ’lere anlaşmalı bankalar aracılığıyla faizsiz veya düşük faizli kredi imkanı sunar:
- Tutar: 500.000 TL’ye kadar (işletme büyüklüğüne göre)
- Faiz: KOSGEB faizin tamamını veya büyük bölümünü karşılar
- Vade: 36-60 ay
- Geri ödeme: 6 ay ödemesiz dönem + taksitli geri ödeme
- Teminat: Genellikle KGF (Kredi Garanti Fonu) teminatı kullanılır
4. İşletme Geliştirme Destek Programı (İGDP)
Mevcut KOBİ’lerin rekabet gücünü artırmaya yönelik kapsamlı destek programı:
| Destek Kalemi | Üst Limit | Destek Oranı |
|---|---|---|
| Yurt içi fuar katılımı | 100.000 TL | %60 |
| Yurt dışı fuar/iş gezisi | 200.000 TL | %60-70 |
| Nitelikli eleman desteği | 150.000 TL | %60 |
| Danışmanlık desteği | 100.000 TL | %70 |
| Tasarım desteği | 100.000 TL | %60 |
| Sınai mülkiyet (patent/marka) | 100.000 TL | %60 |
| Belgelendirme (ISO, CE) | 100.000 TL | %60 |
| Test ve analiz | 100.000 TL | %60 |
| Enerji verimliliği | 150.000 TL | %60 |
| Dijital dönüşüm | 200.000 TL | %60 |
KOSGEB Destek Başvuru Süreci
KOSGEB destek başvurusu şu adımlarla yapılır:
Adım 1: KOSGEB Veri Tabanına Kayıt
- kosgeb.gov.tr adresine gidin
- “KOBİ Bilgi Sistemi”ne e-Devlet ile giriş yapın
- İşletme bilgilerinizi (vergi no, SGK, faaliyet kodu) girin
- Kayıt onaylandıktan sonra KOSGEB hizmetlerine erişim sağlanır
Adım 2: Proje Başvurusu
- Uygun destek programını belirleyin
- İş planı veya proje dosyası hazırlayın (KOSGEB formatında)
- Online başvuru formunu doldurun
- Gerekli belgeleri sisteme yükleyin
- Başvuruyu onaylayın
Adım 3: Değerlendirme ve Onay
- KOSGEB uzmanı ön değerlendirme yapar
- Gerekirse ek bilgi/belge istenir
- Kurul değerlendirmesi yapılır
- Onay/ret kararı bildirilir (genellikle 1-3 ay)
- Onay sonrası sözleşme imzalanır
Başarılı KOSGEB Başvurusu İçin İpuçları
- İş planını detaylı hazırlayın: Pazar analizi, finansal projeksiyonlar, SWOT analizi ve rekabet avantajınızı net şekilde ortaya koyun.
- Gerçekçi bütçe yapın: Abartılı veya eksik bütçeler olumsuz değerlendirilir.
- İstihdam taahhüdü verin: İstihdam yaratacak projeler daha yüksek puan alır.
- Yenilikçi olun: Teknoloji, inovasyon ve dijital dönüşüm unsurları içeren projeler önceliklidir.
- Belgeleri eksiksiz hazırlayın: Eksik belge en yaygın ret nedenidir.
- KOSGEB danışmanından destek alın: Bölgenizdeki KOSGEB müdürlüğüne giderek ücretsiz danışmanlık alabilirsiniz.
- Eğitimleri tamamlayın: KOSGEB eğitimlerine katılmış olmak başvuruda avantaj sağlar.
Kadın ve Genç Girişimci Ek Destekleri
KOSGEB, kadın ve genç girişimcilere ek avantajlar sağlar:
- Kadın girişimciler: Destek oranları %10-20 daha yüksek, bazı programlarda öncelikli değerlendirme
- Genç girişimciler (18-29 yaş): Ek destek kalemleri ve daha yüksek destek oranları
- Engelli girişimciler: Öncelikli değerlendirme ve ek destek
- Şehit yakını ve gazi girişimciler: Özel destek programları
KOSGEB Dışında Diğer Girişimcilik Destekleri
| Kurum | Destek Türü | Tutar |
|---|---|---|
| TÜBİTAK | Ar-Ge ve inovasyon hibeleri | 1-10 milyon TL |
| İŞKUR | İstihdam teşvikleri ve eğitim | SGK prim desteği |
| Kalkınma Ajansları | Bölgesel proje hibeleri | 200.000 – 2.000.000 TL |
| Tarım Bakanlığı (TKDK) | Kırsal kalkınma hibeleri | 500.000 – 5.000.000 TL |
| Ticaret Bakanlığı | İhracat destekleri | Değişken |
| Teknokent/Kuluçka | Ofis, mentörlük, ağ desteği | Ücretsiz ofis + danışmanlık |
Sıkça Sorulan Sorular
KOSGEB desteği almak için şirket kurmam gerekir mi?
Evet, KOSGEB desteklerinden yararlanmak için kayıtlı bir işletmeniz olmalıdır. Şahıs şirketi, limited şirket veya anonim şirket olabilir. Girişimcilik desteği için işletmenin son 1 yıl içinde kurulmuş olması gerekir. Henüz şirket kurmadıysanız önce KOSGEB Girişimcilik Eğitimi’ni tamamlayın, ardından şirketi kurup destek başvurusu yapın.
KOSGEB hibesi geri ödenir mi?
Hibe olarak verilen destekler geri ödemesizdir – bu karşılıksız devlet desteğidir. Ancak kredi/finansman olarak verilen destekler faizsiz veya düşük faizli olarak geri ödenir. Girişimcilik desteğinde kuruluş ve performans destekleri hibe, makine-teçhizat desteği ise geri ödemeli kredidir. Hibe koşullarına uyulmaması durumunda (istihdam taahhüdü, faaliyet süresi vb.) hibe geri istenebilir.
KOSGEB başvurusu ne kadar sürede sonuçlanır?
Başvuru değerlendirme süresi program türüne göre değişir. Girişimcilik desteği başvuruları genellikle 1-2 ayda, işletme geliştirme destekleri 2-3 ayda, teknoyatırım başvuruları 3-4 ayda sonuçlanır. Belge eksikliği süreyi uzatabilir. Online başvuru durumunuzu kosgeb.gov.tr üzerinden takip edebilirsiniz.
KOSGEB desteği alırken işimi bırakmam gerekir mi?
Hayır, KOSGEB desteği almak için mevcut işinizi bırakmanız gerekmez. Girişimcilik desteğinde şirketin %50’den fazla hissesine sahip olmanız yeterlidir. Ancak bazı destek programlarında işletmeyi aktif olarak yönetmeniz beklenir. Tam zamanlı başka bir işte çalışırken KOSGEB destekli işletme kurmanız mümkündür.
Daha önce iflas etmiş biri KOSGEB desteği alabilir mi?
Daha önce iflas eden veya konkordato ilan eden kişiler KOSGEB desteklerine başvurabilir, ancak vergi ve SGK borçlarının bulunmaması gerekir. Ayrıca daha önce KOSGEB desteği alıp şartları ihlal etmişseniz (geri ödeme yapmama, istihdam taahhüdünü yerine getirmeme) yeni destek almanız kısıtlanabilir. Her başvuru kendi koşullarında değerlendirilir.
Kadın girişimci destekleri ayrı bir başlık olarak yazılmış, çok güzel. Pozitif ayrımcılık destekleri faydalı.
Başvuru süreci ve gerekli evraklar listesi çok işime yaradı. Önceden hazırlayınca işlem hızlı oluyor.
Ar-Ge ve inovasyon destekleri bölümü çok bilgilendirici. Teknoloji firmaları için büyük fırsatlar var.
Genç girişimci desteği hakkında bilgi arıyordum. 30 yaş altı için özel programlar varmış, süper.
KOSGEB eğitimlerine de katılmak gerekiyormuş destek öncesinde. Online eğitim seçeneği de var, pratik.
Girişimcilik Destek Programı başvuru şartlarını çok net açıklamışsınız. Hibe oranları gerçekten cazip.
Kendi işimi kurmak istiyorum, KOSGEB desteği hakkında araştırma yapıyordum. Bu rehber tam aradığım bilgileri içeriyor.
KOSGEB sıfır faizli kredi desteğinden yararlandım geçen yıl. Süreç burada anlatıldığı gibi ilerledi.